Over de Goudse Glazen zijn inmiddels vele boeken verschenen. Er lijkt bijna geen detail van dit nationale cultuurbezit aan het oog te zijn ontsnapt van Nederlandse kunstkenners en historici. Tussen 1997 en 2002 is elk raam uit de Goudse kerk zelfs minutieus beschreven en geduid in de prestigieuze reeks over Nederlands gebrandschilderd glas, het Corpus Vitrearum Netherlands. Deze boeken zullen echter door hun saaie vormgeving, strikt wetenschappelijke karakter en onbehoorlijk hoge prijs weinig hebben bijgedragen aan een verdere verbreiding van de naam en faam van de Glazen over de wereld, ook al zijn ze in de Engelse taal geschreven. Dat het ook anders kan heeft Wim de Groot nu bewezen. De eigenzinnige papierrestaurator, die jarenlang was belast met het herstellen en conserveren van de cartons (ontwerptekening) van de Goudse Glazen heeft geheel op eigen kracht het initiatief genomen een heel boek samen te stellen over een van de belangrijkste ramen uit de kerk, dat door koning Filips II en zijn echtgenote aan Gouda geschonken is. De Groot is glansrijk in zijn opzet geslaagd, want deze zomer plofte zonder enige ceremonie het ongetwijfeld fraaiste boek uit de geschiedenis van de Goudse Glazen in de boekwinkel. Het idee voor het opzetten van een dergelijk boek ontstond naar aanleiding van het contact dat Wim de Groot in 1997 had met de directeur van het beroemde Prado-museum te Madrid, in het kader van de grote Filips II-tentoonstelling die een jaar later in de Spaanse hoofdstad werd geopend ter gelegenheid van diens 400ste sterfdag. In Spanje bleken de (kunst)historici vrijwel onbekend met het bestaan van het grote gebrandschilderde glas in de Sint-Janskerk, waarop Filips II en zijn echtgenote Mary Tudor als schenkers levensecht zijn afgebeeld. Een en ander leidde ertoe dat de cartonfragmenten met de tekeningen van beide hoogwaardigheidsbekleders een prominente plaats in de tentoonstelling kregen en enorme kopieën ervan de ingang van het Prado markeerden.
     Zeven jaar later, met de verschijning van The Seventh Window. The King's Window donated by Philip II and Mary Tudor to Sint Janskerk in Gouda (1557) kan niemand ter wereld meer onbekendheid veinzen met dit monument van glasschilderkunst. Geen aspect rond dit glas blijft in het boek onbesproken. De Groot is erin geslaagd daarvoor de grootste kenners van de zestiende eeuw en de kunst uit die tijd te strikken, die in uiterst leesbare bijdragen het glas ontleden en reliëf geven. Niemand minder dan Geoffrey Parker, de Britse kenner bij uitstek van de zestiende-eeuwse politieke en militaire geschiedenis, opent het boek met een schets van het belang van het raam. Na hem beschrijven ook andere buitenlandse deskundigen uit onder meer Spanje, Italië en de Verenigde Staten deelaspecten, zoals het politieke tijdsbeeld in Spanje en de Nederlanden, achtergronden van de schenkers, iconografische en theologische aspecten van de glasthema's (De Inwijding van de Tempel van Koning Salomo en Het Laatste Avondmaal) en de heraldiek. Maar ook aan de Goudse politieke en religieuze context wordt in het boek ruim aandacht besteed, onder meer door bijdragen van Koen Goudriaan, Bianca van den Berg en Henny van Dolder-de Wit. Laatstgenoemde beschrijft hoe het glas door de eeuwen heen is gerestaureerd en geconserveerd, waarbij zelfs de bijna-ramp van 7 november 2003 niet onvermeld blijft. Op die dag staken vandalen een bouwkeet in brand, die vlak onder het raam tegen de kerk stond geparkeerd. Hoewel de vlammen het raam tot op grote hoogte 'aflikten', bleef de schade beperkt. Hierdoor bleef het zevende glas wonder boven wonder behouden en kunnen liefhebbers uit alle windstreken zich hopelijk nog tot in lengte van jaren vergapen aan dit monument. Wim de Groot heeft met zijn Engelstalige boek, met een overvloed aan uitzonderlijk fraaie en soms ook nog niet eerder gepubliceerde illustraties, ervoor gezorgd, dat de bezoekers alles over het glas te weten kunnen komen.

PAUL H.A.M. ABELS