DIASPORA


Wehe, dem Fliehenden, Welt hinaus ziehenden,
Fremde durchmessenden, Heimat vergessenden,
Mutterhaus hassenden, Freunde verlassenden,
Folget kein Segen auf ihren Wegen nach.



Wanneer iemand zich vervreemd voelt van eigen cultuur en achtergrond, heeft hij alle reden van de wereld om in ballingschap te gaan. Hij vertrekt vanuit een gesloten systeem van normen en waarden, die hij maar al te goed kent en waarin hij als een onlosmakelijk deeltje past, en maakt een sprong in het duister. Het gesloten beeld van trekken en stoten, of anders gezegd, alles wat wordt bepaald door haat en liefde, valt in de nieuwe situatie gefragmenteerd en in honderd stukken uiteen. Het kompas dat voorheen bruikbaar was, daarvan draait de magnetische naald dol. De doler weet geen keuze meer te maken. Terwijl het rechterbeen zich begeeft richting noorden, heeft het linkerbeen zijn zinnen gezet op het zuiden. In de spagaat die ontstaat, delft hij het onderspit. Hij komt om. Omstanders juichen. Er kan weer een nieuwe held worden bijgeschreven in het Artists' Book of Records. De koffie wordt tijdens de voorstelling precies op tijd geserveerd.


Het ergste na terugkomst was, dat de aarde op hem ging drukken. Midden in de nacht werd hij wakker, klam van het zweet, vastgenageld aan zijn bed en overgeleverd aan de lengte, breedte en hoogtemaat van de derde dimensie. Zijn hevig snikken naar daar, waar boven en onder, links en rechts niet langer deerden, zette in. Opnieuw was hij achterop geraakt in zijn strijd tegen de zwaartekracht. Wilde hij eigenlijk niet dát uitdrukken in zijn schilderijen?


- De rug is ok. Maar het gewricht tussen het heilig been en de rest van het bekken, daar waar je wervels ophouden ...
- dat botje?
- ... daar valt niet veel aan te doen. De irritatie links komt door een geringe degeneratieve afwijking van het linker SI-gewricht. Slijtage, is meer niet glad. Oppassen om er niet doorheen te gaan.



Aan het onsterfelijke, sterfelijke mannenvlees

Toen vanuit de stilte, vanuit de diepste stilte van de nacht, het langzame deel voor strijkkwartet van Anton Webern opklonk, toen hebben zij het moment vermoord, of liever gezegd, verkracht met hun frituurlucht. Het is daarna nooit meer hetzelfde geworden. Ze zijn blijven verkrachten, tot ieder detail aan toe, totdat alles kapot was. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik daarover bitter ben gestemd. Ik moest gaan dwalen, langs bergen en langs dalen.

Medelander, ik ben in je voetstappen gaan staan.

- Ben je toen naar Italië vertrokken?
- Ja, in de winter van 19-zoveel?
- Toen de kachel het niet deed?
- Ik geloof het wel.
- En wat heb je er gevonden?

Vanuit Italië schreef ik je een brief, die als volgt begon: 'Je denkt misschien, wat zeurt hij nou, maar voor je het weet, ben je 10 jaar aan de afwas. En kom je eindelijk weer buiten, dan wordt je bij de eerste en beste gelegenheid nog doodgeschoten ook (strawberry fields forever).'
Ik heb de brief nooit verstuurd. Ik schreef toen regelmatig brieven die ik nooit verstuurde. Had ik dan zoveel op mijn hart? Ik geloof van wel. Het kwam er opeens allemaal uit. Ongecontroleerd. In één stroom. Ik had er niet om gevraagd. Het kwam opeens. Opeens, ongevraagd.
- Maar het hele leven komt opeens en ongevraagd.

Ik heb een hekel aan mannen, maar ze zijn ook ontzettend lief.
- Het brood wordt gedipt in paardevlees.
Twee Mannen. Mannenvrees. Van mij hoeft het niet.



Het Achterhuis

Hij schilderde met zijn hoofd in zijn nek. Zijn blik meette zich voortdurend aan de hoogste bergtoppen. Op zondag werkte hij meestal aan Monumentaal naakt op de vlakte voor Siena, een schilderij waaraan hij in Colle di Val d'Elsa was begonnen. Die middag had hij het zwartwitte stadswapen, linksboven, aangebracht. Of hij de naam Siena, of hij de naam Laura ook zou vermelden, wist hij nog niet. Het had hem allemaal erg geëmotioneerd.
Hij keek vanuit zijn atelier over de daken van Amsterdam, over het dak van het Achterhuis van Anne Frank, richting Westerkerk keek, vroeg zich af of hij Siena ooit had verlaten. Hij versprak zich soms als hij zijn schilderijen liet zien, door alles wat zich buiten zijn atelier bevond als 'bij jullie in Holland' te noemen.



Abbazia di San Galgano, Siena
(voor Andrei Tarkovsky)

Voor het eerst sinds lang weer naar de kerk geweest, maar toen ik er binnen trad, bleek er niemand te zijn. Ik lummelde er nog wat rond en werd plotseling bevangen door nostalgie en moest terug denken aan de warme zomerdagen, toen ik nog thuis woonde, aan de stilte, waarin ieder geluid zijn eigen gewicht leek te dragen. En het ontwaken met het goud in de gordijnen en de aarde in diepe rust en het in- en uitademen van die aarde. Althans dat was wat ik dacht te horen. Ik liet me meeglijden en dommelde weer weg. 'Het in- en uitademen van die aarde?' Ik ging half rechtop zitten, het geluid verdween niet, ik wreef de sluiers uit mijn ogen en meende hallucinatie-vrij te zijn, het geluid hield aan. Langzaam liet ik me van het bovenste bed van het stapelbed glijden om mijn broertje niet wakker te maken en sloop naar het raam. Toen ik het gordijn opende, zag ik, dat het de buurman was, die zijn gras rolde.

Terug naar huis gelift en nog bijna uit de auto gezet, omdat de chauffeur dacht, dat ik hem te klein vond, terwijl ik had het over Nederland in vergelijking met Italië.



De Bunk

De parasol staat open, hoewel het nacht is. Twee hoofden, als twee halve manen, zijn zichtbaar achter de voorruit. De PKW rondt de hoek.

Of beter gezegd: er buigt een wagen om de hoek en rijdt een verlaten straat in
                          of
                          er buigt een verlaten auto door een stille straat.

Beiden draaien tegelijkertijd, als op commando, dezelfde richting uit.'Beloften, beloften, niets dan beloften', krakeelde De Bunk. Heel langzaam, als vanuit zichzelf, sluit de parasol. Is dit het signaal waarop moet worden gewacht . . .?

Uit het heelal weerklinkt een flits. Zij krimpen ineen, maar roepen elkaar tot de orde. Beide signalen konden, nee, mochten, niets met elkaar te maken hebben . . . 'Piet, heb jij de zonnebrillen?' De Bunk grijpt in het dashboard. Om zijn vingers klemmen zich een onaards paar tanden. Opnieuw probeert hij verstand en gevoel met elkaar in het reine te brengen. Hoe kan hij iets voelen, wat niet kan bestaan? Hij bukt zich, beziet de schade, zet zijn mond voor het dashboard en vraagt, wat de bedoeling is, want ze moeten nog een heel eind. Met bluf kan je heel wat bereiken, dat heeft het leven hem tot nu toe geleerd, maar of het deze keer zal lukken? Twee harten bonsen in één keel.



McDonald's in Granada

Oh Heer, ik zit bij McDonald's in Granada te eten. Zie mij toch aan! Uitgemergeld, verminkt en stijf van de haat, maar ik blijf doorlezen (zal ik er eens profijt van hebben?). Bij McDonald's in Granada. Ik ben gisterenavond naar een flamencoshow geweest. Het kostte maar 3 dukaten. Liep niet zo in de gaten. Genoeg daarover. Over Roccostrada en de pijn die dat veroorzaakte. Roccastrada, op 479 meter hoogte, en volgens Baedeker met een voortreffelijk uitzicht; het vista van Roccastrada (rotsstraat, weet ik uit Wat en hoe in het Italiaans). Het licht en aan één kant de verdoving. De verdoving van Roccastrada, op 479 meter hoogte, toen ze mij kwam halen, in Colle di Val d'Elsa, op 223 meter hoogte, in de provincie Siena. Flauw, werkt niet.