 |
|
Sint-Olivier spreekt met de vogels.
Wim de Groot, tekening (2007) |
Dodenherdenking op de Noordermarkt
Veertig jaar geleden heb ik besloten
om geen concerten met composities van de Franse componist Olivier Messiaen
(1908-1992) meer bij te wonen. In het kader van de 'Matinee op de Vrije
Zaterdag' van de VARA werd op 22 april 1967 zijn tachtig minuten durende
Wagneriaanse draak Turangalîla-Symphonie (1946-1948) in het Concertgebouw
uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Jean Fournet.
De eindeloos traag voortkruipende delen gaven een ervaring van het kijken naar een groengeel, fluorescerend, tropisch aquarium, geheel verstikt en tenslotte geïmplodeerd in eigen algen. Maar wat blijkt na uren turen: 'Zwemt er opeens goudvis voorbij’. Verder kwamen de zwelgpartijen op de ondes martenot, een elektronisch toetseninstrument uit 1928, even obscuur als de theremin, voor rekening van Messiaen's schoonzus Jeanne Loriod en zijn vrouw Yvonne bespeelde de piano. Dit alles onder nauwlettend toezicht van de componist zelf, die uit Parijs was ingevlogen.
Nooit, nee nooit, ben ik na afloop van een concert met zo'n barstende koppijn teruggefietst naar het moederlijk huis in Aalsmeer.
Vandaag worden de doden herdacht, die zijn gevallen in de Tweede Wereldoorlog. Heel Nederland houdt zich vooreven twee minuten stil en gaat over tot een collectieve zelfreflectie (mag men hopen). Het weldadige moment, net voor achten, maakt altijd een diepe indruk op me. De langzaam tot stilstandkomende autobussen en trams van het Amsterdamse openbare vervoer. De kwinkelerende vogels in de platanen en de klokken van de Tichel-, Noorder- en Westerkerk in de verte, die het vroege voorjaar aankondigen.
Dit jaar heb ik om de herdenking en kranslegging op de Noordermarkt bijgewoond. Na afloop van de plechtigheid werd het kamerwerk Quatuor pour la fin du temps van Olivier Messiaen in de Noorderkerk gespeeld. Het werk is geschreven voor piano, viool, cello en klarinet, de enig beschikbare instrumenten in het concentratiekamp Görlitz, waar de componist als krijgsgevangene was geïnterneerd. De eerste uitvoering vond plaats op 15 januari 1941 in Stalag VIII-A en volgens het programmaboekje met een publiek van 5000 medegevangenen en een temperatuur van 30 graden onder nul. In hetzelfde jaar werd Messiaen weer vrijgelaten en in 1942 benoemd tot docent compositie aan het Conservatoire National Superieur de Paris.
Mogelijk ingegeven door de avond was de uitvoering van het 'Kwartet voor het einde van de tijd' aangrijpend in zijn fluisterende momenten, die werden afgewisseld door ritmische geluidsexplosies.
Ik heb de cd aangeschaft en regelmatig afgespeeld. De sensatie, die ik tijdens het concert ervoer, heeft zich niet terugbetaald via de geluidsdrager. De componist blijft op afstand
De eindeloos traag voortkruipende delen gaven een ervaring van het kijken naar een groengeel, fluorescerend, tropisch aquarium, geheel verstikt en tenslotte geïmplodeerd in eigen algen. Maar wat blijkt na uren turen: 'Zwemt er opeens goudvis voorbij’. Verder kwamen de zwelgpartijen op de ondes martenot, een elektronisch toetseninstrument uit 1928, even obscuur als de theremin, voor rekening van Messiaen's schoonzus Jeanne Loriod en zijn vrouw Yvonne bespeelde de piano. Dit alles onder nauwlettend toezicht van de componist zelf, die uit Parijs was ingevlogen.
Nooit, nee nooit, ben ik na afloop van een concert met zo'n barstende koppijn teruggefietst naar het moederlijk huis in Aalsmeer.
Vandaag worden de doden herdacht, die zijn gevallen in de Tweede Wereldoorlog. Heel Nederland houdt zich vooreven twee minuten stil en gaat over tot een collectieve zelfreflectie (mag men hopen). Het weldadige moment, net voor achten, maakt altijd een diepe indruk op me. De langzaam tot stilstandkomende autobussen en trams van het Amsterdamse openbare vervoer. De kwinkelerende vogels in de platanen en de klokken van de Tichel-, Noorder- en Westerkerk in de verte, die het vroege voorjaar aankondigen.
Dit jaar heb ik om de herdenking en kranslegging op de Noordermarkt bijgewoond. Na afloop van de plechtigheid werd het kamerwerk Quatuor pour la fin du temps van Olivier Messiaen in de Noorderkerk gespeeld. Het werk is geschreven voor piano, viool, cello en klarinet, de enig beschikbare instrumenten in het concentratiekamp Görlitz, waar de componist als krijgsgevangene was geïnterneerd. De eerste uitvoering vond plaats op 15 januari 1941 in Stalag VIII-A en volgens het programmaboekje met een publiek van 5000 medegevangenen en een temperatuur van 30 graden onder nul. In hetzelfde jaar werd Messiaen weer vrijgelaten en in 1942 benoemd tot docent compositie aan het Conservatoire National Superieur de Paris.
Mogelijk ingegeven door de avond was de uitvoering van het 'Kwartet voor het einde van de tijd' aangrijpend in zijn fluisterende momenten, die werden afgewisseld door ritmische geluidsexplosies.
Ik heb de cd aangeschaft en regelmatig afgespeeld. De sensatie, die ik tijdens het concert ervoer, heeft zich niet terugbetaald via de geluidsdrager. De componist blijft op afstand