NRC HANDELSBLAD DONDERDAG I5 OKTOBER 1998

Werktekeningen Goudse Glasramen in het Prado

Door onze correspondent

STEVEN ADOLF

MADRID, 15 OKT. 1998. Het Madrileense Prado Museum kent sinds gisteren de wereldprimeur van een Nederlands meesterwerk dat vier eeuwen in het archief opgeborgen lag. Een deel van de originele werktekening, het Carton, dat de Goudse kunstenaar Dirck Crabeth vervaardigde voor het twintig meter hoge gebrandschilderde 'Koningsglas' van de Sint Janskerk in Gouda, is in zijn volle lengte te zien op de tentoonstelling 'Filips de Tweede, een Prins van de Renaissance', die in het kader van de vierhonderdste sterfdag van Filips wordt georganiseerd.

Het betreft daarbij de vier belangrijkste stroken waarop ondermeer de monumentale portretten van Filips de Tweede en zijn tweede gemalin Mary Tudor, koningin van Engeland, zijn afgebeeld, terwijl zij deelnemen aan het Laatste Avondmaal. De werktekening, die een wandoppervlak van tien meter hoog en anderhalve meter breed beslaat, is te bewonderen in een trappenhuis van het Prado.

Filips II

Restaurator Wim de Groot kan zijn geluk niet op. Het portret van Filips, dat Crabeth vervaardigde, wappert fier op meterslange banieren aan de hoofdingang van het Prado en is uitgebreid afgebeeld in de catalogus.

,,Het is een wonder", aldus de restaurator gisteren bij de opening. Al sinds 1991 werkt hij aan de restauratie van de Goudse Cartons.

Het zogenaamde Koningsglas werd door de jonge Filips cadeau gedaan aan de toen nog roomse Sint Janskerk in Gouda. Het monumentale glas-in-lood werk, waarop Filips als volksvijand nummer één breeduit stond afgebeeld, overleefde opmerkelijk genoeg de beeldenstorm.

,,Waarschijnlijk omdat Dirck Crabeth en zijn broer Wouter persoonlijk aan de poort stonden om de horde tegen te houden", vermoedt restaurator De Groot. De protestantse kerkvoogdij bleek vervolgens zorgvuldig de originele werktekeningen in het archief te bewaren, zodat de glazen door de eeuwen heen goed gerestaureerd bleven.

Het Carton van Filips en Mary Tudor behoorde tot de werktekeningen die in de slechtste staat verkeerden en waarvan de conservatie enkele jaren geleden werd afgerond. Min of meer bij toeval kwam De Groot vorig jaar in contact met directeur Fernando Checa Cremades van het Prado Museum. Fernando Checa is een specialist op het gebied van Filips de Tweede als kunstverzamelaar. Checa, die het Carton niet kende, heeft vervolgens speciale toestemming gevraagd voor de uitleen van het werk.

Dat het Carton nu wordt gebruikt in een tentoonstelling die Filips min of meer afschildert als een verlicht vorst is volgens Hennie van Dolder-de Wit, archivaris van de Hervormde Gemeente in Gouda, geen groot bezwaar ,,Ach, de tijd heelt alle wonden", aldus Van Dolder, ,,Filips is nu toch meer een historische figuur geworden"

De tentoonstelling 'Felipe II, Un príncipe del Renacimiento' is tot 10 januari te bezichtigen in het Prado Museum in Madrid.